HPV Nedir?
HPV (Human Papilloma Virüsü), deri ve mukozaları etkileyebilen, 200’den fazla farklı tipi bulunan bir virüs grubudur. Bu virüslerin bazı tipleri ciltte siğillere neden olurken, bazıları ise herhangi bir belirti vermeden uzun süre vücutta kalabilir.
Özellikle yüksek riskli HPV tipleri, rahim ağzı hücrelerinde zaman içinde bazı değişikliklere neden olabilir. Bu değişiklikler düzenli tarama testleriyle erken dönemde tespit edilebilir.
HPV Nasıl Bulaşır?
HPV en sık cinsel temas yoluyla bulaşır. Vajinal, anal veya oral temas sırasında virüs kişiden kişiye geçebilir.
Bunun yanında;
- Cilt teması
- Genital bölge teması
gibi yollarla da bulaş gerçekleşebilir.
HPV enfeksiyonu oldukça yaygındır ve yaşamı boyunca birçok kişi farkında olmadan bu virüsle karşılaşabilir.
HPV Enfeksiyonu Belirti Verir mi?
Çoğu HPV enfeksiyonu herhangi bir belirti oluşturmaz.
Kişi yıllarca virüsü taşımasına rağmen hiçbir şikâyet yaşamayabilir. Bu nedenle HPV enfeksiyonu çoğu zaman yalnızca tarama testleri sırasında fark edilir.
Düşük riskli bazı HPV tipleri ise genital siğillere neden olabilir.
Her HPV Enfeksiyonu Rahim Ağzı Kanserine Yol Açar mı?
Hayır.
HPV enfeksiyonu olan her kadında rahim ağzı kanseri gelişmez.
Bağışıklık sistemi birçok kişide virüsü 1–2 yıl içerisinde temizleyebilir.
Ancak yüksek riskli HPV tiplerinin uzun yıllar boyunca kalıcı olması durumunda rahim ağzındaki hücrelerde kanser öncesi değişiklikler gelişebilir.
Bu nedenle düzenli tarama testleri büyük önem taşır.
Hangi HPV Tipleri Daha Fazla Risk Taşır?
HPV’nin bazı tipleri rahim ağzı kanseri ile daha güçlü ilişkilidir.
Özellikle yüksek riskli HPV tipleri arasında yer alan bazı virüsler, serviks hücrelerinde uzun vadede değişikliklere neden olabilir.
Bu nedenle HPV testlerinde yalnızca virüsün varlığı değil, hangi tipin bulunduğu da değerlendirilebilir.
HPV Testi Neden Yapılır?
HPV testi, rahim ağzında yüksek riskli HPV tiplerinin bulunup bulunmadığını araştırmak amacıyla yapılır.
Bu test;
- Kanser tanısı koymak için değil,
- Kanser gelişme riski açısından değerlendirme yapmak amacıyla uygulanır.
HPV testi sonucunun pozitif olması kanser olduğu anlamına gelmez.
Pozitif sonuç alınması durumunda doktor gerekli görürse Pap smear veya kolposkopi gibi ek değerlendirmeler planlayabilir.
Pap Smear ve HPV Testi Arasındaki Fark Nedir?
Bu iki test birbirini tamamlayan farklı incelemelerdir.
Pap smear testi, rahim ağzındaki hücrelerde değişiklik olup olmadığını değerlendirir.
HPV testi ise yüksek riskli HPV tiplerinin varlığını araştırır.
Gerektiğinde her iki test birlikte uygulanabilir.
HPV Aşısı Rahim Ağzı Kanserinden Korur mu?
HPV aşısı, yüksek riskli HPV tiplerine karşı koruma sağlamayı amaçlayan önemli bir korunma yöntemidir.
Aşı;
- Rahim ağzı kanseri riskini azaltmaya yardımcı olabilir.
- Bazı HPV tiplerine bağlı gelişen hastalıklara karşı koruma sağlayabilir.
Ancak mevcut HPV enfeksiyonunu tedavi etmez.
Bu nedenle aşı yaptıran kişilerin de yaşlarına uygun tarama programlarını sürdürmeleri önerilir.
HPV Pozitif Çıkarsa Ne Yapılmalıdır?
HPV pozitifliği tek başına kanser anlamına gelmez.
Doktor;
- HPV tipine,
- Hastanın yaşına,
- Pap smear sonucuna,
- Klinik değerlendirmeye
göre takip veya ileri inceleme planlayabilir.
Birçok HPV enfeksiyonu zaman içinde kendiliğinden temizlenebilir.
Rahim Ağzı Kanserinden Korunmak İçin Neler Yapılabilir?
Rahim ağzı kanseri riskini azaltmaya yardımcı olabilecek uygulamalar şunlardır:
- HPV aşısı yaptırmak
- Düzenli Pap smear taramalarına katılmak
- Gerektiğinde HPV testi yaptırmak
- Düzenli kadın hastalıkları kontrollerini aksatmamak
- Sigara kullanmamak
- Doktorun önerdiği takip programına uymak
HPV enfeksiyonu oldukça yaygın görülmesine rağmen her HPV enfeksiyonu rahim ağzı kanserine neden olmaz. Düzenli HPV testi ve Pap smear taramaları sayesinde kanser öncesi hücresel değişiklikler erken dönemde tespit edilebilir. HPV aşısı ve düzenli jinekolojik kontroller, rahim ağzı kanserinden korunmada önemli bir yere sahiptir.